Prof. Dr. Seyit Sertçelik’in Rusya Federasyonu’nda sekiz arşivde yaptığı yıllar süren çalışmalar sonunda kaleme aldığı eseri, Ermeni Sorununun Ortaya çıkış Sürecini bütün yönleriyle ortaya koymaktadır.
Kitapta, 1914 yılına kadar bütün Ermeni iddiaları ele alınarak değerlendirilmektedir.
Ermeni Sorununun ortaya çıkış sürecini 200 yıl geriye çeken eserde, bu sorunun sadece Osmanlı Devleti’ni ilgilendiren bir konu olmadığı; zaman zaman Rusya’yı da düşündüren bir sorun olduğunu göreceksiniz. “Ermeni davranış psikolojisi üzerine izlenimler”, “Doğu vilayetlerinde sosyolojik kökenli bazı huzursuzluklar” ve “Basın ve edebiyat alanındaki çalışmalar” vs. gibi bölümler, Ermeni Sorununun ortaya çıkmasında rol oynayan etkenleri ortaya koymaktadır.
Kitapta, 1851-1871 yılları arasında Ermenilere karşı işlenen bütün suçlar ile bu suçların içerik ve sayısal değerleri üzerinde durulmaktadır. Ayrıca, 1890-1909 yılları arasında Anadolu’da gerçekleşen Ermeni olayları esnasında 300 bin Ermeni’nin katledildiği iddiaları, Rus ve Ermeni belgeleri çerçevesinde incelenmektedir. Kitapta, büyük güçlerin çıkarları doğrultusunda Osmanlı Devleti’ne karşı Ermenilerin nasıl kullanıldıklarını göreceksiniz.
1904-1905 Rus-Japon Savaşı sırasında Kafkasya’da İngilizlerin Ermenileri yönlendirmelerinin, Rusya’nın Japonya Savaşını kaybetme nedenleri arasında olduğu Rus Genel Kurmay belgeleri ile dünyada ilk kez gün yüzüne çıkarılmaktadır. Bu arada, Kafkasya’da Ermeniler ve Azeriler arasında 1905 yılında yapılan çatışmalar üzerinde durulan kitapta, Birinci Dünya Savaşı arifesinde Ermeni aydınlarının sınır tanımaz diplomatik faaliyetleri ele alınmaktadır .
Ermeni Sorunu üzerine bugüne kadar birçok bilinmeyeni ilk kez ortaya çıkaran kitap, bu konuya ilgi duyanların mutlaka okumaları gereken özgün bir eserdir.